Nirvana Kimdir? Grunge Devrimini Başlatan Grubun Tarihi

Nirvana, 1987'de ABD'nin Washington eyaletinde kurulan grunge müzik grubudur. Nirvana sadece yedi yıl aktif kalır, ancak bu kısa sürede popüler müziğin yönünü kalıcı biçimde değiştirir. Nirvana'nın ikinci albümü Nevermind 1992'de Billboard 200 listesinde Michael Jackson'ın Dangerous albümünü birinci sıradan indirir ve alternatif rock'ı ana akıma taşır.

Nirvana dünya genelinde 75 milyondan fazla albüm satar. Grubun vokalist ve gitaristi Kurt Cobain, medya tarafından "bir neslin sözcüsü" olarak tanımlanır. Bu rehberde Nirvana'nın kuruluşundan Kurt Cobain'in ölümüne, grubun müzikal mirasından dinlenmesi gereken albümlerine kadar bilmeniz gereken her şeyi bulacaksınız.

Nirvana Nasıl Kurulur?

Kurt Cobain ve Krist Novoselic 1985'te Washington eyaletinin küçük bir kasabası olan Aberdeen'de tanışır. Cobain daha önce kurduğu Fecal Matter adlı projenin demo kayıtlarını Novoselic'e dinletir. Novoselic bu demoları beğenir ve Cobain'in grup kurma teklifini kabul eder. İkili 1987'de Nirvana adını alacak grubu resmen kurar.

Nirvana kuruluşundan itibaren birçok baterist değiştirir. Aaron Burckhard, Chad Channing ve Dan Peters sırasıyla grubun davulunu çalar. Nirvana'nın klasik kadrosu 1990'da Dave Grohl'un gruba katılmasıyla oluşur. Grohl daha önce Scream adlı grupta çalar ve Nirvana'ya katıldığında henüz 21 yaşındadır.

Nirvana'nın İlk Albümü Bleach

Nirvana ilk albümü Bleach'i Haziran 1989'da Seattle merkezli bağımsız plak şirketi Sub Pop aracılığıyla yayımlar. Albümün kayıt maliyeti yalnızca 606 dolardır ve bu parayı dönemin bateristi Chad Channing kendi cebinden karşılar. Bleach ilk basımında yaklaşık 40.000 adet satar.

Bleach ticari anlamda büyük bir patlama yaratmaz, ancak Nirvana'yı Sub Pop çevresindeki Soundgarden, Mudhoney ve Alice in Chains gibi grunge öncülerinin yanına konumlandırır. Bleach albümündeki "About a Girl" ve "School" parçaları Nirvana'nın melodik yeteneğini ilk kez gösteren eserlerdir.

Nevermind ve Grunge Devrimi

Nirvana 1990'da Sub Pop'tan ayrılır ve büyük plak şirketi DGC Records ile anlaşma imzalar. Nirvana'nın ikinci albümü Nevermind Eylül 1991'de piyasaya çıkar. Prodüktör Butch Vig albümün ses mühendisliğini üstlenir. Nevermind'ın ilk single'ı "Smells Like Teen Spirit" MTV'de yoğun rotasyona girer ve kısa sürede dünya çapında bir fenomene dönüşür.

Nevermind Ocak 1992'de Billboard 200 listesinin zirvesine yerleşir ve Michael Jackson'ın Dangerous albümünü birinci sıradan indirir. Bu an, müzik tarihinde sembolik bir kırılma noktası olarak kabul görür. Nevermind'ın etkisiyle 1980'lerin hair metal akımı popülerliğini hızla kaybeder ve grunge müzik ana akıma yerleşir. Nevermind dünya genelinde 30 milyondan fazla kopya satar ve tüm zamanların en çok satan albümleri arasına girer.

Nirvana'nın Müzikal Tarzı Neden Farklıdır?

Nirvana'nın müzikal formülü yalın ama son derece etkilidir. Kurt Cobain sessiz ve melodikyken aniden patlamanın yaşandığı bir dinamik yapı kullanır. Bu "sessiz-gürültülü-sessiz" formülü grunge türünün temel yapı taşına dönüşür. Cobain punk rock'ın ham enerjisini pop müziğin akılda kalan melodi yapısıyla birleştirir.

Kurt Cobain şarkı sözlerinde yabancılaşma, acı, toplumsal baskı ve öfke temalarını işler. Cobain'in lirik tarzı doğrudan ve çiğdir, süslü metaforlardan kaçınır. Bu samimiyet Nirvana'yı 1990'ların başındaki X kuşağının sesi haline getirir. Nirvana'nın etkisi yalnızca grunge ile sınırlı kalmaz, Radiohead'den Foo Fighters'a kadar sayısız grubu doğrudan etkiler.

In Utero ve Kurt Cobain'in Son Yılı

Nirvana üçüncü ve son stüdyo albümü In Utero'yu Eylül 1993'te yayımlar. Prodüktör Steve Albini albüme Nevermind'a kıyasla çok daha ham ve agresif bir ses verir. Kurt Cobain bu tercihle bilinçli olarak Nevermind'ın parlak prodüksiyonundan uzaklaşmak ister. In Utero Billboard 200'e bir numaradan girer.

Nirvana Kasım 1993'te MTV Unplugged programında akustik bir konser verir. Kurt Cobain bu konserde Nirvana şarkılarının yanı sıra David Bowie'nin "The Man Who Sold the World" ve Meat Puppets'ın "Plateau" gibi cover parçalarını seslendirir. Bu performans Nirvana'nın en ikonik kayıtlarından birine dönüşür. MTV Unplugged in New York albümü Kurt Cobain'in ölümünden sonra 1994'te yayımlanır.

Kurt Cobain'in Ölümü ve Nirvana'nın Sonu

Kurt Cobain hayatının son yıllarında kronik mide ağrıları, eroin bağımlılığı ve şöhretin getirdiği baskıyla mücadele eder. Cobain Mart 1994'te İtalya turnesinde komaya girer. 8 Nisan 1994'te Cobain Seattle'daki evinde ölü bulunur. Resmi açıklama Kurt Cobain'in 5 Nisan'da kendini av tüfeğiyle vurduğunu belirtir. Kurt Cobain 27 yaşında hayatını kaybeder ve Jimi Hendrix, Janis Joplin, Jim Morrison gibi isimlerle birlikte "27'ler Kulübü"ne dahil olur.

Kurt Cobain'in ölümüyle Nirvana dağılır. Dave Grohl Foo Fighters grubunu kurar ve dünya çapında başarılı bir kariyere devam eder. Krist Novoselic ise Sweet 75 ve Eyes Adrift gibi projelerle müzik yapmayı sürdürür.

Nirvana'nın Albümleri ve Satış Rakamları

Nirvana'nın diskografisi üç stüdyo albümü, bir canlı albüm ve çeşitli derlemelerden oluşur. Nirvana'nın stüdyo albümleri ve öne çıkan canlı kaydı şu şekilde sıralanır:

• Bleach (1989): Nirvana'nın Sub Pop etiketiyle çıkan ilk albümüdür. 606 dolarlık kayıt bütçesiyle grunge'ın ham sesini ortaya koyar. Dünya genelinde 4 milyondan fazla satar.
• Nevermind (1991): Nirvana'nın çığır açan ikinci albümüdür. "Smells Like Teen Spirit", "Come as You Are", "Lithium" ve "In Bloom" gibi ikonik parçaları içerir. 30 milyondan fazla kopya satar.
• In Utero (1993): Nirvana'nın en ham ve agresif albümüdür. "Heart-Shaped Box", "Rape Me" ve "All Apologies" öne çıkan parçalardır. 15 milyondan fazla satar.
• MTV Unplugged in New York (1994): Kurt Cobain'in ölümünden sonra yayımlanan akustik canlı kayıttır. Grammy Ödülü kazanır ve 10 milyondan fazla satar.

Nirvana'nın En Bilinen Şarkıları

"Smells Like Teen Spirit", "Come as You Are", "Lithium", "In Bloom", "Heart-Shaped Box", "All Apologies" ve "About a Girl" Nirvana'nın en çok bilinen eserleridir. Rolling Stone dergisi "Smells Like Teen Spirit" şarkısını tüm zamanların en iyi şarkıları listesinde dokuzuncu sıraya yerleştirir. Nirvana 2014'te Rock and Roll Hall of Fame'e kabul edilir. Nirvana'nın müziği bugün hâlâ dijital platformlarda milyonlarca dinleyiciye ulaşmaya devam eder.

Son Söz

Nirvana sadece yedi yıl aktif kalır, ancak bu sürede müzik tarihinin akışını geri dönüşü olmayan biçimde değiştirir. Kurt Cobain, Krist Novoselic ve Dave Grohl üç LP ile bir neslin sesini tanımlar. Nirvana'nın etkisi 30 yıl sonra hâlâ her yeni rock grubunun DNA'sında hissedilir.